de intensivist

De meest voorkomende intoxicatie is zonder enige twijfel alcoholintoxicatie. Van de Nederlandse bevolking is 5,5% een overmatig drinker en 7,2% een zware drinker. Specifiek onder jongeren zijn de cijfers nog verontrustender; een op de tien drinkt overmatig en een op de zes drinkt zwaar.[1]

Iedereen die op een IC werkt heeft wel eens een laveloze patiënt met een zware alcoholintoxicatie opgenomen. Het is misschien niet de meest voorkomende intoxicatie op een IC maar wel een van de meest voorkomende intoxicaties in het ziekenhuis en de maatschappelijk impact is enorm. In 2023 werden er naar schatting een kleine twintigduizend mensen op de SEH behandeld voor een alcohol gerelateerd letsel [1] Het is dan ook niet vreemd dat er een vanuit de overheid een aantal bewustwording en preventie campagnes lopen.

Dat campagnes tegen het overmatig gebruik van alcohol niet iets van deze tijd alleen zijn bewijst het werk Gin Lane uit 1751) (Royal Academy of Arts, London, Verenigd Koninkrijk) van William Hogarth (London 1697-1764). Het verbeeld de kwalijke effecten van de overmatige consumptie van Gin. Op de voorgrond laat een beschonken vrouw haar kind vallen terwijl ze snuiftabak gebruikt. Op haar been zijn de donkere vlekken van Syfilis te zien, iets dat vaker terug komt in het werk van Hogarth. Achter de vrouw zijn een man en een hond aan het vechten om een been. In de rechter hoek is een man overleden aan de gevolgen van Gin. Op de achtergrond is een dronken menigte aan het drinken en het vechten. Er wordt zelfs Gin geschonken aan een zuigeling en gedronken door kinderen. Nog meer op de achtergrond zijn een gespietste baby, een naakte vrouw die begraven wordt, en een man die zich op de zolder van zijn huis verhangen heeft te zien. De boodschap is overduidelijk: gin maakt meer kapot dan je lief is! Kort na het verschijnen van deze prent werd dan ook de Gin Act van 1751 aangenomen die de verkoop van gin aan banden legde.

Gin Lane werd samen met Beer Street (1751, Royal Academy of Arts, London, Verenigd Koninkrijk) vervaardigd. Deze gravure is het tegengestelde van Gin Lane. Op Beer Street zijn gunstige gevolgen van het drinken van bier te zien zoals het vervaardigen van fraaie kunst, het hebben van plezier en voorspoed. Beiden werken werden in grote oplage vervaardigd, vandaar hun grovere stijl. Hogarth deed dit om ze zo makkelijker te kunnen verspreiden.

William Hogarth was een Engelse schilder, graveur, striptekenaar en schrijver die met name satirisch werk maakte dat vaak moralistische en seksuele elementen bevatte. Hierdoor werd zijn werk mateloos populair en behoorde hij tot de bekendste kunstenaars van zijn tijd. Een van zijn meest bekende werken, Marriage a-la-Mode uit de periode 1743-1745 (National Gallery, London) behandelt al zijn favoriete thema’s: Drank, seks, overspel, en Syfilis.

Preventieve campagnes zijn nog niet zo’n slecht idee.

Gine Lane, William Hogarth 1751, Royal Academy of Arts, Londen