de intensivist

Casus

Een 76-jarige patiënt, bekend met onder andere coronairlijden, diabetes mellitus type 2, COPD, hartfalen en polymyalgia rheumatica, is onwel geworden in de sauna. Na geschat een uur is hij door zijn echtgenote bewusteloos aangetroffen. Bij aankomst van de ambulance was er sprake van hypotensie, tachycardie en een kreunende ademhaling met een verminderd bewustzijn, waarop de patiënt geïntubeerd is overgeplaatst naar het ziekenhuis.

Bij opname was er sprake van uitgebreide wonden of huidafwijkingen op de rug, thorax en abdomen. Op het bovenbeen is de volgende afwijking zichtbaar. Wat zie ik?

Figuur 1 Huidafwijkingen op de eerste dag na opname, welke vergelijkbaar zijn met de huidafwijkingen op de dag van opname.

Beschouwing

De patiënt werd gesedeerd en geïntubeerd opgenomen op het brandwondencentrum. Bij opname werden de brandwonden geschat op 20% van het lichaamsoppervlak, allemaal gedeeltelijke dikte en gelokaliseerd op de rug, thorax, abdomen, rechterbovenarm en beide bovenbenen. De patiënt werd initieel volgens regionale protocollen conservatief behandeld. Na een week waren de brandwonden gedeeltelijk hersteld, maar een deel bleek toch dieper verbrand te zijn. Dit was nog 9% van het totaal lichaamsoppervlak, wat met behulp van huidtransplantaten is hersteld. Een eenduidige verklaring voor de wegraking werd niet gevonden. De huidafwijkingen op het bovenbeen blijken in de loop van de dagen uit diepe necrose te bestaan. Onderstaande foto (figuur 2) is negen dagen na de verbranding.

Saunaverbranding is een relatief weinig voorkomende vorm van verbranding, waarbij de verbranding ontstaat op de lichaamsdelen die in direct contact staan met de hete lucht. Dit is over het algemeen het hoogstgelegen deel van het lichaam. Als iemand bijvoorbeeld op zijn linkerzij ligt, is de contralaterale zijde (rechts) het meest aangedaan.

De grootste case series zijn beschreven in Finland, met voornamelijk mannen onder invloed van alcohol. De mortaliteit is hoger dan bij patiënten met een vlamverbranding met vergelijkbare percentages.

Saunaverbranding heeft een complexe onderliggende pathofysiologie. Over het algemeen is er sprake van onwelwording en lange blootstelling aan hete lucht. In het geval van dehydratie door toegenomen transpiratie of hypotensie op basis van bijvoorbeeld cardiologische problematiek, leidt een verminderde doorbloeding van de huid tot een verminderde fysiologische verkoeling van de huid, waardoor de hitte als het ware gevangen wordt. Het veneuze bloed dat nog wel circuleert is eveneens verhit, waardoor de diepere huidlagen nog verder verwarmd worden. Dit kan leiden tot een typisch erythemateus patroon, zoals ook gezien bij onze patiënt. Dit principe leidt tot diepe verbranding (inclusief het subcutane vetweefsel), welke bij eerste inschatting vaak onderschat wordt omdat de oppervlakkige huiddelen niet direct zijn aangedaan. Binnen enkele dagen ontstaat er necrose van de huid en wordt de uitgebreidheid van de verbranding zichtbaar. Deze onderschatting zou een mogelijke verklaring kunnen zijn waarom de mortaliteit hoger is.

Het huidbeeld op de foto is het typische patroon wat gezien kan worden bij sauna- of hete luchtverbranding.

Figuur 2 Necrotische huidafwijkingen op dag negen na de verbranding

De patiënt heeft toestemming gegeven voor de publicatie van deze casus.

De auteurs verklaren dat er geen sprake is van een belangenconflict. Er is geen financiering of financiële steun ontvangen.